Học phần 16

Nội Dung Của Phép Biện Chứng Duy Vật

Nguyên lý mối liên hệ phổ biến và nguyên lý về sự phát triển

aNGUYÊN LÝ VỀ MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN

Khái niệm: Mối liên hệ là sự tác động, quy định và chuyển hóa lẫn nhau giữa các sự vật, hiện tượng hoặc giữa các yếu tố bên trong một sự vật.

1. Tính chất của mối liên hệ: a. Tính khách quan: Mối liên hệ tồn tại vốn có trong mọi sự vật, hiện tượng. b. Tính phổ biến: Mối liên hệ xuất hiện trong mọi lĩnh vực: tự nhiên, xã hội, tư duy. c. Tính đa dạng, phong phú: Có nhiều loại mối liên hệ khác nhau tùy theo cách phân loại.

Các loại mối liên hệ: Bên trong – bên ngoài, Trực tiếp – gián tiếp, Chung – riêng, Chủ yếu – thứ yếu, Bản chất – không bản chất, Cơ bản – không cơ bản, Tất nhiên – ngẫu nhiên, Nền tảng – phái sinh.

Ý nghĩa phương pháp luận: Trong nhận thức và thực tiễn cần: Quan điểm toàn diện (Xem xét sự vật trong tất cả các mối liên hệ của nó). Quan điểm lịch sử – cụ thể (Đặt sự vật trong hoàn cảnh không gian và thời gian cụ thể).

bNGUYÊN LÝ VỀ SỰ PHÁT TRIỂN

Khái niệm phát triển: Phát triển là quá trình vận động đi lên: từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện hơn.

Đặc trưng của sự phát triển: Là sự biến đổi về chất theo hướng tiến bộ. Phát triển khác với tăng trưởng.

Tính chất của sự phát triển: a. Tính khách quan: Do các quy luật khách quan chi phối. b. Tính phổ biến: Diễn ra trong mọi lĩnh vực và mọi sự vật hiện tượng. c. Tính phong phú, đa dạng: Mỗi sự vật phát triển khác nhau tùy điều kiện lịch sử cụ thể.

KHÁI QUÁT NỘI DUNG NGUYÊN LÝ VỀ SỰ PHÁT TRIỂN: Sự vật luôn vận động và biến đổi. Cái mới dần thay thế cái cũ. Xu hướng chung của thế giới là vận động đi lên và phát triển.

Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN: Quan điểm phát triển. Trong học tập và thực tiễn cần: Nhìn nhận sự vật trong quá trình vận động và phát triển. Không bảo thủ, trì trệ. Biết phát hiện và ủng hộ cái mới tiến bộ.