Học phần 20

Quy Luật Lượng - Chất

Cách thức vận động và phát triển của sự vật hiện tượng

aKhái niệm về QUY LUẬT

QUY LUẬT là một phạm trù dùng để chỉ MỐI LIÊN HỆ khách quan, bản chất, tất yếu, lặp đi lặp lại giữa các mặt, các yếu tố, các thuộc tính bên trong một sự vật nào đó, hay giữa các sự vật, hiện tượng với nhau.

Phân loại quy luật theo lĩnh vực tác động: Quy luật tự nhiên, Quy luật xã hội, Quy luật tư duy.

Phân loại quy luật theo mức độ phổ biến: Quy luật riêng, Quy luật chung, Quy luật chung nhất hay quy luật phổ biến (là những quy luật của phép biện chứng duy vật).

ba. Quy luật “LƯỢNG – CHẤT”

* Vị trí của quy luật: chỉ ra cách thức vận động và phát triển của sự vật hiện tượng.

Chất là phạm trù triết học dùng để chỉ những thuộc tính khách quan vốn có của sự vật, hiện tượng, là sự thống nhất hữu cơ của những thuộc tính làm cho sự vật, hiện tượng là nó chứ không phải là cái khác.

Lượng là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật về mặt số lượng, quy mô, trình độ, nhịp độ… của các quá trình vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng.

cQuan hệ biện chứng giữa chất và lượng

Sự vật, hiện tượng luôn có sự thống nhất giữa chất và lượng, chúng gắn bó hữu cơ với nhau, quy định lẫn nhau.

Lượng là yếu tố động => luôn thay đổi (tăng hoặc giảm). Biến đổi về lượng có xu hướng tích lũy, thay đổi về lượng trong một khoảng giới hạn nhất định mới dẫn tới sự thay đổi về chất.

Độ: là khoảng giới hạn mà trong đó, sự thay đổi về lượng chưa làm thay đổi căn bản về chất của sự vật.

ĐIỂM NÚT: là thời điểm mà tại đó, sự thay đổi về lượng đủ để làm thay đổi về chất của sự vật.

BƯỚC NHẢY: là sự chuyển hoá về chất của sự vật. Sự chuyển hoá được thực hiện là do sự thay đổi về lượng trước đó của sự vật gây ra.

Chất đổi cũng làm cho lượng đổi. Chất là yếu tố ổn định, khi lượng đổi trong phạm vi độ, chất chưa có biến đổi căn bản. Biến đổi về chất diễn ra nhanh chóng, đột ngột, căn bản, toàn diện => chất cũ mất đi, chuyển hóa thành chất mới.

dÝ nghĩa phương pháp luận

Trong nhận thức và thực tiễn phải biết tích luỹ về lượng để có biến đổi về chất; không được nôn nóng cũng như không được bảo thủ.

Khi lượng đã đạt đến điểm nút thì thực hiện bước nhảy là yêu cầu khách quan, tránh chủ quan nóng vội đốt cháy giai đoạn hoặc bảo thủ, thụ động.

Phải có thái độ khách quan, khoa học và quyết tâm thực hiện bước nhảy.