Sự Ra Đời & Phát Triển Triết Học Mác – Lênin
Điều kiện lịch sử, giai đoạn phát triển và vai trò của Lênin
aNhững điều kiện lịch sử của sự ra đời triết học Mác
Triết học Mác ra đời dựa trên sự thống nhất giữa điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan.
Về điều kiện kinh tế – xã hội, chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh làm xuất hiện giai cấp công nhân và tình trạng bóc lột giá trị thặng dư. Điều này đòi hỏi phải có một học thuyết khoa học để bảo vệ quyền lợi của giai cấp công nhân.
Về tiền đề lý luận, triết học Mác kế thừa tinh hoa của triết học cổ điển Đức, kinh tế chính trị học cổ điển Anh và chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp. Đồng thời, những thành tựu khoa học tự nhiên cũng tạo cơ sở cho sự hình thành triết học Mác.
Ngoài ra, C. Mác và Ph. Ăngghen còn tích cực tham gia hoạt động thực tiễn, hiểu rõ đời sống của giai cấp công nhân nên đã xây dựng nên học thuyết cách mạng mới.
bNhững thời kỳ chủ yếu trong sự hình thành và phát triển
Giai đoạn 1841 – 1844 là thời kỳ C. Mác và Ph. Ăngghen chuyển từ lập trường duy tâm sang duy vật và từ dân chủ cách mạng sang chủ nghĩa cộng sản.
Từ 1845 – 1848, hai ông xây dựng những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử qua các tác phẩm như Luận cương về Feuerbach, Hệ tư tưởng Đức và Tuyên ngôn của Đảng cộng sản.
Từ 1848 – 1895, triết học Mác tiếp tục được bổ sung và phát triển toàn diện qua các tác phẩm lớn như Tư bản và Chống Đuyrinh.
cThực chất và ý nghĩa cuộc cách mạng trong triết học
C. Mác và Ph. Ăngghen đã khắc phục hạn chế của chủ nghĩa duy vật cũ và phép biện chứng duy tâm để xây dựng chủ nghĩa duy vật biện chứng. Đồng thời, hai ông vận dụng quan điểm duy vật vào nghiên cứu xã hội, từ đó sáng tạo ra chủ nghĩa duy vật lịch sử.
Triết học Mác vừa mang tính khoa học vừa mang tính cách mạng, thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, đồng thời khẳng định vai trò của thực tiễn trong nhận thức và cải tạo thế giới.
dGiai đoạn Lênin trong sự phát triển triết học Mác
Cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa và xuất hiện nhiều mâu thuẫn xã hội mới. Trong bối cảnh đó, V.I. Lênin đã bảo vệ và phát triển triết học Mác.
Lênin đấu tranh chống các quan điểm duy tâm, phát triển chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, đồng thời bổ sung lý luận thông qua thực tiễn cách mạng xã hội chủ nghĩa. Một số tác phẩm tiêu biểu: Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán, Bút ký triết học và Nhà nước và cách mạng.